Kleinbahn Kreis Rundumhause AG.

De toegepaste bouwtechnieken.

 

Railonderbouw:

In het verleden zijn allerlei boeken en tijdschriften geraadpleegd over railbouw in de tuin en veel van deze adviezen zijn overgenomen. In de oude tuinspoorbaan lagen drie verschillende railbouwtechnieken. Maar het Hollandse weer van afwisselend droogte, regens en opvriezen, gecombineerd met deels een kleigrond, heeft ieder jaar weer geleid tot grote inspanningen om de verzakte of omhooggekomen baandelen weer berijdbaar te maken.

De baan ligt nu zonder uitzondering en ongeacht de grondsoort eronder op het zwaarst mogelijke geschut: BETON.

Werkwijze in het kort:

  1. het trace uitgraven
  2. bouwfolie aanbrengen
  3. een laag beton gieten van 4 - 5 cm; in deze laag werd extra grind meegemengd.
  4. hierop worden straatklinkers (Waalformaat) gemetseld; de afstand tussen de rijen is bielsbreedte
  5. hiertussen weer een betonlaag van ca 3 cm gieten; voor het afstrijken op de juiste hoogte is een malletje gemaakt.
  6. hierop met een cementlaag van ca 1 cm de oneffenheden wegwerken; ook hiervoor is een malletje gemaakt.
  7. hierop wordt de rails gemonteerd; de railkop juist gelijk met de bovenkant van het waaltje

Techniek_3

Techniek_1 Techniek_2

Tussen de planten ligt de baan verzonken, langs de terrassen verhoogd (stoelpoten van argeloze visite !)

 

Rails.

Om een redelijk natuurgetrouw sporenverloop te krijgen, is het gebruik van fabrieksbogen eigenlijk uit den boze. In de hoofdbaan zijn op enkele onopvallende plaatsen noodgedwongen rails met straal R3 gebruikt (16000 serie). Op zichtbare plaatsen zijn flexibele rails gebruikt. Flexibele rails zijn bij LGB als bouwpakket leverbaar: men koopt losse railstaven van 150cm lengte met losse bielsmatjes van 30 cm. Bij deze bielsmatjes zijn de langsverbindingen onder de railsstaven om en om onderbroken, zodat ze als een harmonica uit elkaar getrokken kunnen worden. De sporen, die hiermee gemaakt worden, zijn zeer flexibel te vormen. Vaak is dit niet echter nodig; flauwe bogen kunnen ook gemaakt worden met standaard rechte rails van 60cm, 120cm of langer. Wanneer de langsverbindingen in de bielsmat aan een zijde onder de railstaaf worden verwijderd, zijn de rails in de gewenste bogen te buigen. Deze techniek is het meest toegepast in Rundumhause.

  

Op de linker foto is de verbinding in de langsrichting onder de rails goed te zien; deze geeft de starheid aan de rails. Op de rechter foto is aangegeven hoe de verbinding over de gehele lengte van de rails verwijderd dient te worden: om en om (in rood) voor extra flexibele railsl; aan een zijde (in blauw) voor 'tamelijk'flexibele rails.

Alle railstaven zijn aan elkaar gesoldeerd; alleen dan is een goede stroomtoevoer te garanderen. Dit werd tot voor kort met een gasbrander gedaan, maar die richtte toch flink wat schade aan de bielsmatten aan door de grote hitte, die zijn weg moet zien te vinden. Daarna is ge-experimenteerd met het tappen van schroefdraad voor 2mm inbusboutjes door de railschoen en rails: twee per raileind. Bij het tappen sneuvelt er snel een tapje en die dingen zijn nogal prijzig. De rails, die in 2008 gelegd gaan worden, krijgen een behandeling met een soldeerbout van 100 watt. De ervaringen hiermee zullen nog worden besproken.

Solderen met de gasbranderin de buurt van de tunneluitgang.

In zichtbare bogen is verkanting toegepast door een stuk electriciteitsdraad (220 V) onder de bielzen van het buitenste spoor te leggen. De treinen leggen zich dan mooi schuin in de bogen. Laat het eerste stuk van zo'n 10 - 15 cm vrij om een mooie overgang te krijgen.

De verkanting in het spoor langs het terras. De achterste rijtuigen rijden juist door de overgang waar de verkanting van zijde wisselt. De lok en de eerste twee rijtuigen hangen duidelijk naar links. Rechts onder de lok is nog een stukje groen electriciteitsdraad te zien, dat onder de bielzen ligt en hier om een biels is gebogen, om het op z'n plaats te houden.

Alle rails is met schroeven en pluggen in de railbedding vastgeschroefd. Hier geldt het devies: als de rails maar op z'n plaats blijft. Probeer de rails niet met geweld tot op de bedding vast te draaien, wanneer hierdoor sterke spanningen ontstaan. Door de weersomstandigheden (uitzetten / krimpen) zal uiteindelijk de biels breken, of zal de rails uit het beslag getrokken worden. Blijft er eventueel hierdoor ruimte over tussen biels en bedding, dan kan dit opgevuld worden met ballast, waardoor de rails voldoende steun krijgt.

 

De tunnel.

Bij de tuinrenovatie in 2002 is onder het waterbekken voor de waterval al direct een tunnel gebouwd voor het toekomstige traject van het tuinspoor. Omdat het in die buurt een zeer natte plek is (er staan twee filterbakken, die de nodige liters per uur uitstorten in het waterbekken bovenop de tunnel), is er voor gekozen het geheel voor alle zekerheid helemaal waterdicht te maken.
Eerst is een betonnen baan van ongeveer 3,5 mtr gemaakt voor het spoor. Daarop is een stuk vijverfolie gelegd van dezelfde lengte en een breedte van ca 1,5 - 2 mtr. Hierop zijn drie rails van 120cm geschroefd, Vervolgens zijn de tunnelwanden gemaakt van trottoirtegels, die aan de bovenzijde op afstand gehouden worden door stukken op maat gezaagde railstaven. De folie, die aan de binnenzijde van de tunnelbak zit, is over de rand van de trottoirtegels gevouwen, met kit ingesmeerd en afgedekt met tegels van 20 x 40 cm. Het folie is vervolgens over deze tegels geklapt en vastgelijmd. Daarna is de hele zaak afgedekt met zand, waarop daarna het waterbekken is gebouwd. Aan de uiteinden van de tunnel is het folie ook dichtgevouwen en vastgelijmd. De beide tunneleinden zijn aan de lnker zijde afgedekt met zwarte grond en beplanting, terwijl aan de rechterzijde bij het schaduwterras een houten wandje is geplaatst.
Toen in 2005 is besloten met de (her)bouw van het tuinspoor te beginnen, was het nog een hele toer om zonder al te veel schade aan de tuin de tunnel weer uit te graven.

Zo werd de tunnel aangetroffen, toen deze aan een zijde was uitgegraven: droog ! De waterdruppels aan de bovenzijde zijn condens.


De tunnelportalen bij de waterval zijn in 2005 door, toen bijna 17-jarige, zoon Thom gemaakt. Hij heeft hiervoor mallen gemaakt, waarin de portalen in beton zijn gegoten. Na plaatsing van de portalen en de verbindingsmuren met de oude tunnelwand, is de tunnelingang, geheel in stijl met de omgeving, met een plaat leisteen afgedekt.

Filius Thom, in 2005 in de stromende regen bezig met het tunnelportaal; detailoverzichten van de plaatsing en het eindresultaat.

 

Terug